Denizlerimize Giren Yabancı Türler

DENİZEL YABANCI TÜRLER NEDİR ?
Yabancı türler, normal habitatları yada yerli ülkeleri dışında yerleşmiş olan, bir şekilde denizlere taşınmış yerli olmayan türlerdir. Denizel ortam içerisinde yabancı türler genellikle en fazla liman, marina ve akuakültür yapılan bölgelerde daha çok insan aktivitesinin yoğun olduğu alanlarda bulunurlar. İstilacı türlerin biyoçeşitlilik üzerine tehdidinin, habitat kaybından sonra ikinci sırada olduğu düşünülmektedir ve bazı ekosistemlerde şimdiden yabancı türler, yerli türlere göre sayıca üstün durumdadır.
Yabancı türler doğal habitatları dışındaki alanlara, kasten yada tesadüfen girmişlerdir.Bir kere yeni habitatlarına yerleştikten sonra, çevre üzerinde potansiyel tehdit oluştururlar. Orada yaşayan yerel türlerle rekabet ederek üstün gelebilirler ve bazen yeni çevrelerini tamamen ele geçirirler.

YABANCI TÜRLER NASIL DAĞILIR ?
Yabancı türler bir bölgeden diğerine bir çok yolla yayılabilir. Rüzgar veya okyanus akıntıları ile doğal olarak taşınabildikleri gibi deniz bitkileri yada plastik kaplar gibi yüzen cisimlere tutunarak da taşınabilirler.
Birçok yabancı tür de insanlar tarafından taşınmıştır. Gemicilik / Deniz taşımacılığı, yabancı türlerin kazara yeni ortamlara tanıştırılmasının en önemli nedenlerinden biridir. Larvalar balast suları içerisinde çok uzun süre canlı kalabilirler ve doğal alanlarından yüzlerce mil uzakta suya bırakılabilirler. Ergin hayvanlar gemilerin karinaları üzerinde kolonize olabilirler ve yolculuk boyunca ve gidilen limanlarda larvalarını suya bırakırlar. Diğer türler akuakültür yada stok sağlamak amaçlı yada kazara bu türlerle birlikte yeni bölgelere tanıştırılırlar.

Dünyanın her yanında, insanoğlu yüzyıllardır, kasten ve kazara bitkilerin ve hayvanların yayılışlarını etkilemektedir. Önleme tedbirleri, bir kere yabancı olan tür bölgeye yerleştikten sonra daha zor ve masraflıdır.

YABANCI TÜRLERİN YAYILIŞ HIZLARI ŞU ŞEKİLLERDE DÜŞÜRÜLEBİLİR  
•Akuakültür türlerinin ithalini kontrol altında tutarak
•Gemi balast sularının işleme tabi tutup, kıyı sularına boşaltımını kontrol altına alarak
•Gemilerin ve daha küçük teknelerin gövdelerine yapışan fouling organizmaları azaltarak
•Akvaryum türlerinin uygun kullanımını sağlayarak
•Dalış ve balıkçılık ekipmanlarını iyi temizleyerek
•Restorasyon ve rehabilitasyon programlarında yerel türleri kullanarak

Not : Caulerpa taxifolia (Katil yosun, ismi bu bitkiye yakışmamakla birlikte) örnek alma amaçlı bile koparılmamalıdır çünkü koparılan ve dağılan parçalar yeni koloniler oluştururlar.

Kaynak : TÜDAV

                                                                                  Oğuz Pınar